Drone ile Havadan Çekim: İzin, Lisans ve 2026 Kuralları

Evet, Türkiye'de drone ile çekim kurallara bağlıdır ve bir şirket için yapılan tanıtım çekimi ticari uçuş sayılır. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) 30 Temmuz 2026'da yayımladığı yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'na (SHT-İHA) göre ticari ve görerek yapılan uçuşlar en az P1 lisansı ister, oyuncak sınıfı dışındaki her drone kullanıcısının kayıt olması gerekir ve yeşil bölge dışındaki her yerde uçuş izne tabidir. Kalabalık üzerinde uçuş ise en üst seviye olan P2 lisansı ve bir işletici bünyesinde yapılabilir.

Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; çekim planlamadan önce SHGM'nin güncel duyurularını ve talimat metnini kontrol edin.

Yeni SHT-İHA'da ne değişti?

Talimat, 2016'dan beri uygulanan eski SHT-İHA'yı yürürlükten kaldırdı ve yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. En önemli değişiklik, uçuş yetkisinin artık aracın ağırlığına göre değil pilotun lisans seviyesine ve uçulacak bölgenin durumuna göre belirlenmesi. Ağırlık sınıfları (M0: 500 gram ile 4 kg arası, M1: 4 ile 25 kg, M2: 25 ile 150 kg, M3: 150 kg ve üzeri) teknik gereklilikler için sürüyor, ama talimatın ifadesiyle araç sınıfı operasyonun kapsamını tek başına belirlemiyor.

Talimat ayrıca kayıtlı araçlar için uzaktan tanımlama (Remote ID), coğrafi sınırlama (geofence) ve yazılım sertifikasyonunu zorunlu hâle getiriyor. Kayıt, bildirim ve izin işlemleri İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yürüyecek. İHATTYS devreye alınıp SHGM tarafından duyurulana kadar bu işlemlerde eski düzenin hükümleri de uygulanıyor.

Kurumsal çekim hangi lisansı gerektirir?

Yeni düzende üç lisans seviyesi var:

• P0 (amatör): Ticari amaç taşımayan uçuşlar. Görerek (VLOS), gündüz, en fazla 120 metre yükseklik ve 3.000 metre yatay uzaklık.
• P1 (ticari): Ticari uçuşlar. Görerek, en fazla 120 metre yükseklik ve 3.000 metre yatay uzaklık; uygun donanımla gece uçuşu da mümkün. Pilotun en az 18 yaşında olması gerekiyor.
• P2: Görüş hattı dışı (BVLOS), otonom, kalabalık ve insan üzeri uçuşlar gibi yüksek riskli operasyonlar. P2 uçuşları bir çok hafif hava aracı işleticisi ya da genel havacılık işleticisi bünyesinde yapılır.

Pratikte bir fabrika, tesis, otel ya da gayrimenkul projesinin tanıtım çekimi P1 kapsamına girer. Lansman, konser, fuar ya da açılış gibi etkinliklerde kalabalığın üzerinden geçen planlar ise P2 gerektirir. Bu yüzden etkinlik çekimlerinde ya P2 yetkili bir işleticiyle çalışmak ya da çekim açılarını kalabalığın üzerinden geçmeyecek şekilde kurgulamak gerekir.

Hangi drone kayıt edilmeli?

Talimata göre yalnız Basit İHA (oyuncak) sınıfı kayıt, lisans ve tescil yükümlülüğünden muaf. Basit İHA ağırlıkla değil tasarımla tanımlanıyor: yatayda 10 metre yarıçaplı, dikeyde 20 metre yükseklikteki silindirik alanın dışına çıkamayan araçlar. 500 gramın altında olup bu tanıma uymayan dronlar M0 sınıfının hükümlerine tabi. Yani çekimde kullanılan hafif bir kamera dronu da kayıt kapsamında.

Talimatın yürürlüğe girdiği tarihte kullanımda olan dronlar için kayıt yükümlülüğünün ve teknik dönüşümün (uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama, yazılım sertifikası) son tarihi 31 Temmuz 2027. Bu tarihten sonra dönüştürülmemiş araçlar Türk hava sahasında uçurulamayacak.

Nerede uçulabilir: yeşil, kırmızı ve turuncu bölge

İHATTYS haritası hava sahasını üç renkle gösteriyor:

• Yeşil bölge: SHGM'nin belirlediği ve belirli irtifanın altında ayrıca izin gerektirmeyen sahalar.
• Kırmızı bölge: Yetkili kurumlarca drone uçuşuna kapatılmış sahalar. Burada uçuş izni ancak sahayı kapatan kurumun uygunluğuyla verilir ve NOTAM gerekir; kurum uygunluk vermezse izin çıkmaz.
• Turuncu bölge: Başka bir kullanıcıya izin ya da tahsis verilmiş, izin süresince haritada işaretlenen sahalar.

Önemli nokta şu: yeşil bölge dışında kalan tüm sahalar talimatta kısıtlanmış bölge sayılıyor. Bu sahalarda uçuş, İHATTYS haritası üzerinden yapılan başvuru üzerine, sahanın bağlı olduğu mülki idare amirinin uygunluğu alınarak SHGM izniyle yapılabiliyor. P0 ve P1 pilotlarının her uçuştan önce haritadan güncel bölge durumunu kontrol etmesi de zorunlu.

Çekim öncesi nasıl planlanmalı?

İzin süreci çekim takviminin bir parçası olmalı; son hafta başlatılacak bir iş değil. Kurumsal bir havadan çekim için şu sırayı öneriyoruz:

1. Amaç ve çekim listesi: Havadan görüntü filmde nerede kullanılacak? Açılış planı, tesisin büyüklüğü, konumun ulaşıma yakınlığı gibi her sahneyi listeleyin.
2. Bölge kontrolü: Çekim noktasının haritadaki durumunu erken kontrol edin. Havalimanı, askeri alan ya da kamu binası yakınındaki sahalar kırmızı bölgede olabilir.
3. Mülk ve tesis onayı: Çekim yapılacak tesis yönetiminden yazılı onay alın; komşu parselleri ve kişileri tanınır şekilde görüntüleyecekseniz bunu da planlayın. Talimatın dayanakları arasında Kişisel Verilerin Korunması Kanunu da sayılıyor.
4. Işık ve hava: Gün doğumu ve gün batımına yakın saatler daha yumuşak ışık verir. Rüzgâr ve yağış uçuşu doğrudan etkilediği için bir yedek çekim günü ayırın.
5. Yer çekimiyle uyum: Havadan planların renk ve hareket dili yer çekimleriyle uyumlu olmalı; kurguyu çekimden önce konuşun.

Tanıtım filminin tüm sürecini tanıtım filmi hazırlama yazımızda adım adım anlattık.

Çekim ekibine hangi sorular sorulmalı?

Drone çekimini bir ajansa ya da prodüksiyon ekibine yaptırıyorsanız, teklif aşamasında şunları sorun:

• Pilotun lisans seviyesi ne? Geçiş döneminde eski İHA1 sertifikaları P1'e dönüştürülüyor; intibakın 31 Temmuz 2027'ye kadar tamamlanması gerekiyor.
• Kullanılacak drone kayıtlı mı, yeni talimatın teknik gerekliliklerine uygun mu?
• İzin başvurusunu kim yapacak ve sonuçlanmazsa plan B nedir?
• Etkinlik çekiminde kalabalık üzerinden uçuş planlanıyor mu, planlanıyorsa P2 yetkisi var mı?
• Üçüncü şahıslara verilebilecek zararlar için sigortası var mı?
• Ham görüntüler teslim ediliyor mu, hangi çözünürlük ve renk profilinde?

Kısaca

• Kurumsal tanıtım çekimi ticari uçuştur; görerek yapılan ticari uçuşlar için en az P1 lisansı gerekir.
• Kalabalık üzeri ve görüş hattı dışı uçuşlar P2 ve işletici gerektirir.
• Oyuncak sınıfı dışında tüm dronlar kayıt kapsamında; ağırlığın düşük olması tek başına muafiyet sağlamaz.
• Yeşil bölge dışında her yerde izin gerekir; kırmızı bölgede ilgili kurumun uygunluğu ve NOTAM şarttır.
• Mevcut izin, sertifika ve araçlar için geçiş süresi 31 Temmuz 2027'de bitiyor.

Tanıtım filmi ve kurumsal çekim projeniz için foto ve video hizmetimizi inceleyebilirsiniz.