Web Sitesi Bilgi Mimarisi: Menü ve Navigasyon Nasıl Kurulur?

Web sitesi bilgi mimarisi, sayfalarınızın hangi başlıklar altında toplanacağını ve ziyaretçinin onlara hangi yoldan ulaşacağını belirleyen düzendir. İyi kurulmuş bir yapıda kullanıcı aradığını birkaç tıklamada bulur. Aşağıda menüyü, gruplamayı ve sık yapılan hataları somut örneklerle ele alıyoruz.

Menü tasarımından önce sayfa envanteri çıkarın

Çoğu kurumsal site menüyle başlar, oysa menü yapının sonucudur. Önce elinizdeki ve olması gereken tüm sayfaları tek bir tabloya dökün. Hizmetler, hakkımızda, referanslar, blog, iletişim, ikinci dereceden sayfalar; hepsi listede yer almalı.

Bu listeyi çıkarırken her sayfanın tek bir amacı olup olmadığına bakın. İki sayfa aynı soruya cevap veriyorsa birleştirmeyi düşünün. Hiçbir soruya cevap vermeyen sayfa ise genellikle silinmeye ya da yeniden yazılmaya adaydır.

Biz ajans olarak bu envanter adımının atlandığı sitelerde, menünün zamanla şişip karmaşıklaştığını sık görüyoruz. Her yeni sayfa menüye eklenir, kimse neyin yerini aldığını sormaz.

Ziyaretçi sizin iç dilinizi bilmez

Şirket içinde kullandığınız departman adları, ziyaretçi için çoğu zaman anlamsızdır. 'Çözüm Ortaklığı Birimi' gibi bir başlık yerine 'Hizmetler' ya da 'Ürünler' daha çabuk anlaşılır. Menü etiketi kısa, tanıdık ve tek anlamlı olmalı.

Basit bir sınama yapın. Çalışanı olmayan üç beş kişiye menüyü gösterin ve 'Fiyat bilgisini nerede ararsınız?' diye sorun. Tereddüt eden her kişi bir etiket sorununa işaret eder.

Etiketlerde hem ziyaretçinin hem arama motorunun anlayacağı sözcükleri tercih edin. Anahtar kelime doldurmak gerekmez; müşterinizin kendi cümlesinde kullandığı kelime yeterlidir.

Kart eşleştirme ile gruplamayı veriye bağlayın

Sayfaları hangi başlık altında toplayacağınıza karar verirken tahmin yürütmek yerine kart eşleştirme yöntemini kullanın. Her sayfa başlığını bir karta yazın, birkaç kullanıcıdan bunları kendi mantığıyla gruplamasını isteyin. Çıkan ortak kümeler ana menü başlıklarınızın ilk taslağıdır.

Kâğıt kartlar yeterlidir, özel bir araç şart değil. Önemli olan, katılımcıların sizin yapınızı görmeden gruplama yapmasıdır.

Sonuçlar sizi şaşırtabilir. 'Referanslar' çoğu kez 'Hakkımızda' altında aranır, 'SSS' ise destek ya da iletişimle birlikte düşünülür.

Ana menüde kaç başlık olmalı?

Kesin bir sayı yok, ancak ana menüyü kısa tutmak her zaman işe yarar. İnsanlar çok seçenek karşısında yavaşlar ve yanlış seçime yönelir. Genelde beş ile yedi arası başlık, kurumsal bir site için okunabilir bir denge sunar.

Alt menüleri de ölçülü kullanın. Üç katmanlı açılır menüler, özellikle mobilde, parmakla yönetilmesi zor bir yapı oluşturur. İkinci katmanda durabiliyorsanız durun.

Bir de öncelik meselesi var. Sizin için en değerli eylem, örneğin teklif almak ya da iletişime geçmek, menüde ayrı bir düğme olarak görünmeli. Bunu sıradan bir bağlantı gibi gömmeyin.

Menü modellerini karşılaştırın

Her site için aynı model uygun değildir. Seçimi sayfa sayınız ve ziyaretçinin tipik görevi belirler. Aşağıdaki tablo yaygın üç yaklaşımı özetliyor.

Yolu gösteren yardımcı öğeler

Ana menü tek başına yetmez. Ziyaretçi derin bir sayfaya arama sonucundan doğrudan inebilir ve nerede olduğunu anlamaya çalışır. Ekmek kırıntısı (sayfanın üstündeki 'Ana sayfa > Hizmetler > Kurumsal Web' gibi yol göstergesi) bu noktada hayat kurtarır.

Sayfa içi bağlantılar da mimarinin parçasıdır. Bir hizmet sayfasından ilgili blog yazısına, oradan teklif formuna giden doğal bir yol kurun. Örneğin sürecin nasıl işlediğini merak eden biri kurumsal web sitesi hizmetimizi incelerken sitenin yapısını da görmüş olur.

Alt bilgi (footer) alanını da boşa harcamayın. Gizlilik, iletişim ve kurumsal sayfalar için tutarlı bir ikinci navigasyon alanı olarak kullanın.

• Her sayfadan ana sayfaya dönüş mümkün olsun.
• Aktif sayfa menüde görsel olarak belirgin olsun.
• Site içi arama, çok içerikli sitelerde mutlaka bulunsun.
• Bağlantı metinleri 'buraya tıklayın' yerine hedefi anlatsın.

Sık yapılan hatalar ve nasıl fark edilir

İlk hata, menüyü organizasyon şemasına benzetmektir. Ziyaretçi sizin iç yapınızla değil, kendi derdiyle geliyor. İkinci hata, her şeyi öne çıkarmaya çalışmaktır; her şey önemliyse hiçbir şey önemli görünmez.

Üçüncü hata, yapıyı bir kez kurup bir daha bakmamaktır. Sitenizin arama ve ziyaret verilerini düzenli inceleyin. Hiç tıklanmayan menü başlıkları ve sık aranan ama menüde bulunmayan terimler size neyi değiştireceğinizi söyler.

Sıfırdan bir site planlıyorsanız bu kararları tasarım başlamadan vermek en ucuz yoldur. Fiyatı, teslim süresini ve örnekleri hazır görmek isterseniz Konsept Web Sitesi paketimize göz atabilirsiniz.

Bu hafta atacağınız üç adım

Önce mevcut sayfalarınızı tek bir listeye dökün ve her birinin amacını yazın. Ardından üç kişiye menünüzü gösterip beş basit görev verin; takıldıkları yerleri not edin.

Son olarak ana menüyü yedi başlığın altına indirin, en önemli eylem için ayrı bir düğme belirleyin. Değişiklikleri küçük adımlarla yapın ve her adımdan sonra ziyaretçi davranışını izleyin. Web sitesi bilgi mimarisi bir kerelik iş değil, düzenli bakım isteyen bir düzendir.