Logo Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Seçim Kontrolleri

Logo tasarımında dikkat edilmesi gereken üç temel şey şunlardır: logo en küçük kullanımında da okunmalı, renksiz haliyle de tanınmalı ve rakiplerinden açıkça ayrışmalıdır. Bu üç koşulu sağlamayan bir logo ne kadar güzel görünürse görünsün, kartvizitte, sosyal medya profilinde ya da tabelada sorun çıkarır. Logo seçerken de aynı testleri taslakların üzerinde uygulamanız yeterlidir.

Logo ne işe yarar, neden bu kadar önemsenir?

Logonun asıl görevi süslemek değil, ayırt ettirmektir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu da markayı, bir işletmenin mal ya da hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeyi sağlayan işaret olarak tanımlar ve sözcüklerin yanında şekillerin, renklerin ve harflerin de marka olabileceğini sayar. Yani iyi bir logonun ölçüsü, beğenilmesinden önce karıştırılmamasıdır.

Müşteri logonuzu çoğu zaman bir saniyeden kısa sürede görür: arama sonucundaki küçük ikon, bir ürün ambalajının köşesi, bir e-postanın imzası. Logonun bu kısa temasta "bu o firma" dedirtmesi gerekir.

Logo yaparken nelere dikkat edilmeli?

En küçük kullanımda okunuyor mu?

Logo tek bir boyutta yaşamaz. Google, arama sonuçlarında görünen site simgesinin (favicon) kare olmasını ve en az 8x8 piksel olmasını istiyor; farklı yüzeylerde iyi görünmesi için 48x48 pikselden büyük bir görsel öneriyor. Bu kadar küçük bir alanda ince çizgiler kaybolur, uzun yazılar okunmaz. Bu yüzden logonuzun sadece simgeden oluşan kısa bir versiyonu olmalıdır.

Renk olmadan da tanınıyor mu?

Kaşe, gravür, tek renk baskı, faks ya da koyu zemin üzerinde beyaz kullanım gibi durumlarda logonuz renksiz kalır. Tasarım yalnızca renk geçişleriyle ya da gölgeyle ayakta duruyorsa bu durumlarda çöker. Taslağı önce siyah beyaz değerlendirmek, zayıf bir formu en hızlı ortaya çıkaran testtir.

Rakiplerinizden ayrışıyor mu?

Aynı sektördeki firmalar benzer simgelere yönelir: inşaatta çatı, danışmanlıkta ok, teknolojide devre çizgisi. Bu simgeler anlaşılır ama akılda kalmaz. Kanun da ayırt edici niteliği olmayan işaretlerin marka olarak tescil edilemeyeceğini söyler. Taslağı rakiplerinizin logolarıyla yan yana koyup bakmak, ayırt edicilik sorununu çıplak gözle gösterir.

Sektöre ve kitleye uygun mu?

Bir çocuk giyim markası ile bir hukuk bürosu aynı görsel dili kullanamaz. Uygunluk, logonun doğru ciddiyeti ve duyguyu taşımasıdır. Burada ölçüt sizin zevkiniz değil, hedef müşterinizin logoya bakınca ne beklediğidir.

Tipografi uzun ömürlü mü?

Logodaki yazı tipi çoğu zaman logonun ömrünü belirler. Çok süslü ya da bir dönemin modası olan yazı tipleri birkaç yıl içinde eskimiş görünür. Mümkünse harflerin özel olarak düzenlendiği ya da lisansı net bir yazı tipi kullanılmalıdır. Lisansı belirsiz bir fontla yapılmış logo, ileride ticari kullanımda sorun çıkarabilir.

Vektör olarak hazırlandı mı?

Logo çizim programında vektör olarak hazırlanmalıdır. Vektör dosya kalite kaybı olmadan kartvizit boyutundan bina cephesine kadar büyütülebilir. Yalnızca PNG ya da JPG olarak teslim edilen bir logo, ilk büyük baskıda yeniden çizilmek zorunda kalır.

Logo seçerken taslakları nasıl test edersiniz?

Tasarımcıdan iki üç taslak geldiğinde "hangisini daha çok beğendim" sorusu yanıltıcıdır. Bunun yerine her taslağa aynı testleri uygulayın.

1. Küçültme testi: Taslağı 32 piksel genişliğe küçültün. Hâlâ ne olduğu anlaşılıyor mu?
2. Siyah beyaz testi: Tek renge çevirin. Form ayakta kalıyor mu?
3. Gerçek yüzey testi: Kartvizit, web sitesi üst menüsü, Instagram profil fotoğrafı ve ambalaj üzerinde deneme görselleri (mockup) isteyin. Instagram'daki yuvarlak kırpma özellikle yatay logoları zorlar.
4. Beş saniye testi: Logoyu tanımayan birine beş saniye gösterin, sonra neyi hatırladığını sorun. Hatırlanan şey, logonun asıl taşıyıcısıdır.
5. Yan yana testi: Taslağı üç rakibin logosu arasına koyun. Kaybolan taslak elenir.

Bu testlerden geçen taslak, kişisel beğeniden bağımsız olarak iş görecek olandır. Son kararı yine de ekip içinde tek kişinin zevkine bırakmamak, ileride "logoyu değiştirelim" tartışmalarını azaltır.

Logo teslim alınırken hangi dosyalar istenmeli?

Logo tek bir dosya değil, bir dosya setidir. Teslimde en az şunların olmasını isteyin:

• Vektör dosyalar (SVG, PDF ya da AI/EPS)
• Şeffaf arka planlı PNG dosyalar (farklı boyutlarda)
• Yatay, dikey ve yalnızca simgeden oluşan versiyonlar
• Açık ve koyu zemin için varyasyonlar, tek renk versiyon
• Site simgesi (favicon) ve sosyal medya profil görseli
• Renk kodları: ekran için HEX ve RGB, baskı için CMYK, gerekiyorsa Pantone
• Logonun etrafında bırakılacak boşluğu ve minimum boyutu gösteren kısa bir kullanım kılavuzu

Kullanım kılavuzu olmadan logo, farklı kişilerin elinde gerilir, rengi değişir, yanına yanlış yazı tipi eklenir. Bu kurallar genellikle daha geniş bir kurumsal kimlik çalışmasının parçası olarak hazırlanır.

Tescil ve haklar: logoyu kullanmaya başlamadan önce

Logoyu basıma göndermeden önce benzer bir markanın tescilli olup olmadığına bakın. Türk Patent ve Marka Kurumu'nun (TÜRKPATENT) internet sitesinde marka araştırması yapılabiliyor; ancak şekil benzerliği yalnızca isimle yapılan aramada görünmeyebileceği için önemli yatırımlardan önce bir marka vekiline danışmak daha güvenlidir.

Tescilli bir markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve on yıllık dönemlerle yenilenebilir. Tescilin yanında bir konu daha var: logoyu dışarıdan yaptırıyorsanız, tasarımın kullanım haklarının size ait olduğunu sözleşmeyle yazılı hale getirin.

Logo tasarımında sık yapılan hatalar

• Her şeyi anlatmaya çalışmak: Bütün hizmetlerinizi tek simgeye sığdırmak logoyu kalabalıklaştırır. Logo bir özet değil, bir işarettir.
• Hazır ikon kullanmak: İkon kütüphanelerinden alınan simgeler başka yüzlerce firmada da kullanılır ve çoğu zaman tescile uygun değildir.
• Trende göre tasarlamak: O yıl moda olan degrade ya da efekt birkaç yıl sonra logonuzu eski gösterir.
• Yalnızca ekranda denemek: Baskıda renkler ekrandakinden farklı çıkar. Önemli baskılardan önce prova alın.
• Okunabilirliği göz ardı etmek: Web erişilebilirlik standardı WCAG, logodaki yazıyı kontrast zorunluluğundan muaf tutar; bu, logonun okunmaz olmasının kabul edildiği anlamına gelmez. Logonun yanındaki slogan ve menü yazıları için kontrast kuralları geçerlidir.

Karar vermeden önce kısa kontrol listesi

1. Logo 32 piksel boyutta anlaşılıyor mu?
2. Tek renkte tanınıyor mu?
3. Rakiplerin arasında ayrışıyor mu?
4. Yazı tipinin lisansı net mi?
5. Vektör dosyalar ve tüm varyasyonlar teslim edildi mi?
6. Marka araştırması yapıldı ve haklar sözleşmeyle devredildi mi?

Logoyu renk paleti, tipografi ve kullanım kurallarıyla birlikte ele almak isterseniz kurumsal kimlik çalışmalarımıza, tek başına logo ve basılı materyal ihtiyacınız varsa grafik tasarım hizmetimize göz atabilirsiniz.