SEO Uyumlu Web Sitesi Nedir, Nasıl Yapılır? Tasarımda Teknik Temeller

SEO uyumlu web sitesi, arama motorlarının sayfalarınızı sorunsuz tarayabildiği, anlayabildiği ve dizine ekleyebildiği biçimde kurulmuş sitedir. Bunun büyük kısmı tasarım ve yazılım aşamasında verilen kararlarla belirlenir: sayfa yapısı, adresler, bağlantıların kodlanma biçimi, mobil sürüm, hız ve içeriğin sunucudan nasıl geldiği. Yayından sonra kurulan bir eklenti bu kararların yerini tutmaz.

Aşağıdaki başlıklar, yeni bir site yaptırırken ya da mevcut sitenizi yenilerken ekibinizle konuşmanız gereken teknik temelleri sırasıyla anlatıyor.

SEO uyumlu web sitesi ne demek, ne demek değil?

SEO uyumlu site, sıralamayı garanti eden site değildir. Google da SEO başlangıç kılavuzunda sitenizi otomatik olarak birinci sıraya taşıyacak bir sır olmadığını açıkça yazıyor. Uyumlu bir altyapı, içeriğinizin ve otoritenizin karşılığını alabilmesi için yoldaki engelleri kaldırır. Sıralamayı belirleyen içerik kalitesi, arama niyetine uygunluk ve diğer sitelerden aldığınız referanslar ise ayrı çalışmalardır.

Bir sitenin SEO uyumlu olup olmadığını pratikte birkaç soruyla anlarsınız. Google her önemli sayfaya bir bağlantı üzerinden ulaşabiliyor mu? Sayfanın asıl içeriği mobil sürümde de var mı? Her sayfanın kendine ait, anlamlı bir adresi ve başlığı var mı? Metin ve bağlantılar JavaScript çalışmadan da okunabiliyor mu? Bu soruların cevabı büyük ölçüde tasarım aşamasında verilir.

Site yapısı ve menü nasıl kurulmalı?

İlk karar sayfa hiyerarşisidir. Ana sayfadan hizmet ya da kategori sayfalarına, oradan tekil sayfalara inen bir yapı hem ziyaretçinin hem arama motoru tarayıcısının yolunu kısaltır. Önemli bir sayfaya ana sayfadan birkaç tıklamada ulaşılabilmeli; hiçbir menüde ya da sayfada bağlantısı olmayan, yani yetim kalan sayfa bırakılmamalıdır.

Sık gördüğümüz bir hata, aynı konuyu birbirine çok benzeyen birkaç sayfaya bölmektir. Örneğin "kurumsal web tasarım" ve "kurumsal web sitesi yapımı" için ayrı ama neredeyse aynı içerikli iki sayfa açmak, bu sayfaların aynı arama için birbiriyle yarışmasına yol açar. Her arama niyetine tek ve güçlü bir sayfa ayırın; site haritasını tasarıma başlamadan önce bu kurala göre çıkarın.

URL yapısı nasıl olmalı?

Google, adreslerin mümkün olduğunca basit tutulmasını ve kelimelerin kısa çizgiyle ayrılmasını öneriyor. /hizmetler/kurumsal-web-tasarim gibi okunabilir bir adres, ?id=482&cat=7 gibi parametreli bir adresten hem kullanıcı hem arama motoru için daha anlaşılırdır.

Google'ın URL belgesi bir riski de özellikle vurguluyor: birden çok parametre içeren karmaşık adresler, aynı ya da benzer içeriğe giden çok sayıda URL üretebilir. Bu durumda Googlebot gereğinden fazla kaynak harcayabilir ve sitenin tüm içeriği dizine eklenemeyebilir. E-ticaret sitelerindeki filtre ve sıralama seçenekleri bu sorunun en yaygın kaynağıdır; hangi filtre kombinasyonlarının ayrı sayfa olacağına tasarım aşamasında karar verin.

Türkçe karakter konusunda da bir kural belirleyip tutarlı kalın. Çoğu site ş, ç, ğ gibi harfleri s, c, g olarak yazar; böylece paylaşılan bağlantılarda karakterlerin kodlanıp okunmaz hâle gelmesi önlenir. Asıl önemli olan, adresleri bir kez belirleyip sık değiştirmemektir.

Bağlantılar nasıl kodlanmalı?

Tasarımcının gözden kaçırabileceği ama SEO'yu doğrudan etkileyen bir ayrıntı, menü, buton ve kartlardaki bağlantıların kodudur. Google'ın bağlantı belgesine göre Google bir bağlantıyı genel olarak yalnızca href özelliği olan standart bağlantı etiketiyle kodlandığında tarayabilir. Tıklanınca JavaScript ile sayfa değiştiren bir kutu ya da buton, kullanıcıya bağlantı gibi görünse de tarayıcı için bağlantı değildir ve arkasındaki sayfa keşfedilmeyebilir.

Bağlantı metni de önemlidir. "Tıklayın" ya da "devamı" yerine "kurumsal kimlik çalışmalarımız" gibi gidilen sayfayı anlatan metinler, hem kullanıcıya hem Google'a o sayfada ne bulunacağını söyler.

Mobil sürüm masaüstüyle aynı içeriği taşımalı mı?

Evet. Google dizine ekleme ve sıralama için sitenin akıllı telefon tarayıcısıyla taranan mobil sürümünü kullanıyor; buna mobil öncelikli dizine ekleme deniyor. Google'ın belgesi, yalnızca mobil sitede gösterilen içeriğin dizine eklemede kullanıldığını açıkça yazıyor.

Bu yüzden mobilde yer kaplamasın diye metin, tablo ya da SSS bölümünü kaldırmak, o içeriği Google için de yok saymak anlamına gelebilir. İçeriği mobilde akordeon ya da sekme içine taşıyabilirsiniz; Google bunu kullanıcı deneyimi için farklı bir tasarım olarak kabul ediyor. Başlıklar, görsel alternatif metinleri ve yapılandırılmış veriler de iki sürümde aynı olmalıdır. Mobil tasarım ilkeleri için responsive web tasarım yazımıza bakabilirsiniz.

JavaScript ile kurulan sitelerde nelere dikkat edilmeli?

React ya da Vue gibi kütüphanelerle yapılan sitelerde içerik çoğu zaman tarayıcıda JavaScript çalıştıktan sonra oluşur. Google'ın JavaScript belgesine göre Googlebot sayfaları hem tarama hem oluşturma için sıraya alır ve bir sayfanın hangi aşamayı beklediği dışarıdan hemen anlaşılmaz. Google, sunucu tarafında oluşturmanın ya da ön oluşturmanın hâlâ iyi bir fikir olduğunu, çünkü siteyi hızlandırdığını ve tüm botların JavaScript çalıştıramadığını belirtiyor.

Aynı belge bir tuzağa daha dikkat çekiyor: robots.txt ile engellenen dosya ve sayfalardaki JavaScript, Google Arama tarafından oluşturulmaz. Yani sitenin çalışması için gereken JavaScript ya da CSS dosyalarını engellemek, Google'ın sayfayı eksik görmesine yol açabilir.

Teklif alırken sorulacak soru basittir: sayfanın başlığı, metni ve bağlantıları sunucudan gelen HTML'de hazır mı? Cevap evetse bu risk büyük ölçüde ortadan kalkar. Bu tercihi projenin başında yapmak kolaydır; yayındaki bir sitede sonradan değiştirmek çoğu zaman ciddi yazılım işi gerektirir.

Hız ve Core Web Vitals tasarımda nasıl hesaba katılır?

Hız, sonradan düzeltilmesi en zor konulardan biridir, çünkü sorunların çoğu tasarım kararından doğar: ilk ekranı kaplayan ağır bir video, yüklendikçe yeri değişen bir banner ya da sayfayı kaydıran geç yüklenen yazı tipleri gibi. web.dev'deki Core Web Vitals tanımına göre iyi bir deneyim için LCP 2,5 saniye içinde gerçekleşmeli, INP 200 milisaniye veya altında, CLS ise 0,1 veya altında olmalıdır.

Tasarım aşamasında görsel alanlarının boyutlarını sabitlemek, ilk ekrandaki ana görseli hafif tutmak ve yazı tipi sayısını sınırlamak bu hedeflere ulaşmayı kolaylaştırır. Ölçüm ve iyileştirme adımlarını Core Web Vitals yazımızda ayrıntılı anlattık.

Site yenilerken sıralamayı nasıl korursunuz?

SEO açısından en riskli an, mevcut sitenin yeni tasarıma taşınmasıdır. Adresler değişiyorsa Google, eski URL'leri yenileriyle eşleyen bir liste hazırlamanızı ve sunucu tarafında 301 gibi kalıcı yönlendirmeler kurmanızı öneriyor. Yönlendirilmeyen eski adresler hata verir; o sayfaların kazandığı sıralama ve dış bağlantı değeri boşa gider.

Taşımadan önce mevcut sitenin tüm adreslerini ve Search Console'da trafik alan sayfaları listeleyin, yeni yapıda her birinin karşılığını belirleyin. Google ayrıca taşıma sonrasında yeni siteyi bir süre normalden daha yoğun taradığını, bu yüzden sunucunun artan yükü kaldırabilmesi gerektiğini belirtiyor.

Kısaca: SEO uyumlu site kontrol listesi

• Her arama niyeti için tek sayfa; önemli sayfalara ana sayfadan birkaç tıklamada erişim
• Kısa, okunabilir, kısa çizgiyle ayrılmış ve sık değişmeyecek URL'ler
• Filtre ve parametrelerin sonsuz adres üretmesine karşı baştan alınmış karar
• Menü ve içerik bağlantıları href içeren standart bağlantı etiketiyle kodlanmış
• Mobil ve masaüstünde aynı içerik, başlık ve yapılandırılmış veri
• Metin ve bağlantılar sunucudan gelen HTML'de hazır; gerekli JavaScript ve CSS dosyaları engellenmemiş
• Her sayfada kendine özgü başlık ve meta açıklama
• Core Web Vitals hedefleri tasarım aşamasında belirlenmiş
• Yenilemede eski ve yeni adres eşleme listesi ile kalıcı yönlendirmeler

Sayfa başlığı ve meta açıklama yazımını on-page SEO yazımızda anlattık. Yeni sitenizi baştan bu kurallarla kurmak isterseniz web tasarım hizmetimizi inceleyebilir, mevcut sitenizin durumunu konuşmak için bize ulaşabilirsiniz.