Teknik SEO Nedir? Tarama, İndeksleme ve Kontrol Listesi

Teknik SEO, arama motorlarının sitenizi sorunsuz tarayabilmesi ve doğru sayfaları dizine ekleyebilmesi için yapılan altyapı çalışmasıdır. İçerik ve bağlantı çalışması ne söylediğinizi belirler; teknik SEO ise Google'ın bunu görebilmesini sağlar. Taranamayan ya da dizine eklenemeyen bir sayfanın ne kadar iyi yazıldığı sıralamada hiçbir işe yaramaz.

Teknik SEO neleri kapsar?

Google Arama bir sayfayı üç aşamada işler: tarama (tarayıcıların sayfadaki metin, görsel ve videoyu indirmesi), dizine ekleme (içeriğin analiz edilip Google dizininde saklanması) ve arama sonuçlarının sunulması. Teknik SEO ilk iki aşamadaki engelleri kaldırmaya odaklanır. Pratikte şu başlıkları kapsar:

• Taranabilirlik: robots.txt, iç bağlantı yapısı, sunucu yanıtları
• Dizine eklenebilirlik: noindex, canonical, yinelenen sayfalar, HTTP durum kodları
• Keşif: XML site haritası
• İşleme: JavaScript ile oluşturulan içeriğin Google tarafından görülmesi
• Mobil sürüm, hız ve yapılandırılmış veri

Google'ın teknik gereksinimleri aslında kısa: Googlebot engellenmemeli, sayfa çalışmalı yani HTTP 200 kodu dönmeli ve sayfada dizine eklenebilir içerik olmalı. Google bu şartların sayfayı yalnızca dizine eklenmeye uygun hale getirdiğini, taramayı ya da dizine eklemeyi garanti etmediğini de açıkça yazıyor. Teknik SEO'nun işi, bu üç şartın sitenin her önemli sayfasında gerçekten sağlandığından emin olmak ve Google'a çelişkili sinyal göndermemektir.

robots.txt ile noindex arasındaki fark nedir?

En sık gördüğümüz teknik hata bu ikisinin karıştırılması. robots.txt tarayıcı trafiğini yönetir; Google'ın kendi ifadesiyle bir sayfayı Google'ın dışında tutma yöntemi değildir. robots.txt ile engellenen bir adres başka sitelerden bağlantı alıyorsa, içeriği okunmadan da dizinde görünebilir.

Bir sayfanın arama sonuçlarında çıkmasını istemiyorsanız noindex kullanın ya da sayfayı parolayla koruyun. Burada ince bir tuzak var: noindex'in işe yaraması için sayfanın robots.txt ile engellenmemesi gerekir. Googlebot sayfaya giremezse noindex etiketini de göremez.

Pratik ayrım şöyle:

• robots.txt: Taranması gereksiz olan filtre ve sıralama parametreli adresler, sepet ve hesap sayfaları
• noindex: Taranabilir kalsın ama dizinde olmasın istediğiniz sayfalar; teşekkür sayfası, süresi biten kampanya sayfaları gibi
• Parola: Hiç görünmemesi gereken içerik; test ortamı, müşteri belgeleri

XML site haritası nasıl olmalı?

Site haritası Google'a hangi adresleri önemsediğinizi söyler. Google'ın belirttiği sınır, tek bir site haritası için 50.000 adres ya da sıkıştırılmamış 50 MB'tır; daha büyük sitelerde harita bölünür ve bir site haritası dizin dosyasıyla birleştirilir. Haritayı Search Console'daki Site haritaları raporundan gönderebilir ya da robots.txt dosyasına "Sitemap:" satırıyla ekleyebilirsiniz.

İki ayrıntı çoğu sitede yanlış kurulur. Google `priority` ve `changefreq` değerlerini yok sayar; `lastmod` değerini ise yalnızca tutarlı ve doğrulanabilir olduğunda kullanır. Her gün tüm sayfalara o günün tarihini basan bir eklenti bu sinyali değersiz kılar. Haritaya yalnızca 200 dönen, standart (canonical) ve dizine girmesini istediğiniz adresleri koyun; yönlendirilen ya da noindex olan adresler haritada çelişkili sinyal üretir.

Yinelenen sayfalar ve canonical nasıl yönetilir?

Aynı içerik birden çok adresten açılabiliyorsa Google bunlardan birini standart sayfa olarak seçer. Tipik kaynaklar şunlardır: http ve https sürümleri, sonda eğik çizgi farkı, filtre parametreleri ve bir ürünün birden fazla kategori yolunda görünmesi.

Google'ın belgesi sinyalleri güçlüden zayıfa şöyle sıralıyor: yönlendirmeler ve rel="canonical" güçlü sinyal, site haritasına eklemek zayıf sinyal. Canonical bir komut değil, tercih bildirimidir. Etiket, iç bağlantılar ve site haritası birbiriyle çelişirse Google başka bir adresi seçebilir. Aynı belge robots.txt'in canonical amacıyla kullanılmamasını da açıkça istiyor.

Doğru düzen şudur: kalıcı olarak taşınan adresler için 301 yönlendirme, kopya varyantlar için canonical, menü ve iç bağlantılarda her zaman standart adres.

HTTP durum kodları neden önemli?

Google sunucunuzun döndürdüğü koda göre davranır. Belgelerinde öne çıkan üç nokta var:

• 301 ve 302: İkisi de izlenir, ama 301 hedef adresin standart olması için güçlü, 302 zayıf sinyaldir. Kalıcı taşımalarda 301 kullanın.
• 5xx ve 429: Bu sunucu hataları Google tarayıcılarının taramayı geçici olarak yavaşlatmasına yol açar. Sunucu sık sık hata veriyorsa yeni içerik de geç taranır.
• Soft 404: Sayfa 200 dönüyor ama içeriği boş ya da hata mesajı gösteriyorsa Search Console bunu soft 404 olarak işaretler. Stoku biten ürünler ve boş kategori sayfaları tipik örnektir.

Site yenilemelerinde en çok trafik kaybettiren konu da budur: eski adreslerin yeni karşılıklarına tek tek 301 ile bağlanmaması. Yeni siteyi planlarken nelere dikkat etmeniz gerektiğini SEO uyumlu web sitesi yazımızda ayrıca anlattık.

JavaScript ile kurulan siteler nasıl taranır?

Google JavaScript uygulamalarını tarama, işleme (render) ve dizine ekleme olarak üç aşamada işler; işleme adımında sayfayı başsız bir Chromium tarayıcıyla çalıştırır. İki kural önemli. Google bağlantıları yalnızca `href` özelliği olan `<a>` öğelerinden keşfedebilir; yalnız tıklama olayıyla açılan menü öğeleri taranmaz. Google ayrıca sunucu tarafında işlemeyi ya da önceden işlemeyi (pre-render) hâlâ iyi bir fikir olarak görüyor, çünkü site hem kullanıcılar hem tarayıcılar için hızlanıyor ve her bot JavaScript çalıştıramıyor. Konunun ayrıntısı Google render süreci yazımızda.

Mobil sürüm ve hız teknik SEO'nun parçası mı?

Evet. Google dizine ekleme ve sıralama için sitenin akıllı telefon tarayıcısıyla taranan mobil sürümünü kullanır. Mobilde gizlenen ya da kısaltılan ana içerik Google için de eksik kalır. Ayrıca Google kaydırma, tıklama ya da yazma gibi kullanıcı etkileşimi gerektiren içeriği yüklemez; "devamını göster" düğmesine bağlı ana metin bu yüzden risklidir. Hız tarafında ölçüt Core Web Vitals'tır; eşikleri ve iyileştirme yollarını Core Web Vitals yazımızda topladık.

Tarama bütçesi sizin sorununuz mu?

Çoğu KOBİ sitesi için hayır. Google'ın tarama bütçesi rehberi yaklaşık olarak üç tür siteyi hedefliyor: 1 milyondan fazla benzersiz sayfası olup içeriği haftalık değişen büyük siteler, 10.000'den fazla sayfası olup içeriği günlük değişen siteler ve Search Console'da adreslerinin büyük kısmı "Bulundu: Şu anda dizine eklenmiş değil" durumunda kalan siteler. 300 sayfalık bir kurumsal sitede sayfalar dizine girmiyorsa sorun genellikle bütçe değil, içerik kalitesi ya da iç bağlantı eksikliğidir.

Teknik SEO analizi nasıl yapılır?

Ücretsiz başlangıç için Search Console yeterlidir:

1. Sayfa dizine ekleme raporu: Hangi sayfaların dizinde olmadığını ve nedenini gösterir. Google tüm adreslerin dizine girmesini beklememeniz gerektiğini, kopya sayfaların dışarıda kalmasının normal olduğunu vurguluyor. Siz yalnız önemli sayfalarınızın hangi nedenle dışarıda kaldığına odaklanın.
2. URL denetleme aracı: Tek bir adresin dizin durumunu gösterir, canlı test yapar ve Google'ın gördüğü sayfanın ekran görüntüsünü verir. Düzeltmeden sonra tarama isteği de buradan gönderilir.
3. Site haritaları raporu: Gönderdiğiniz haritanın okunup okunmadığını ve kaç adres bulunduğunu gösterir.
4. Tarayıcı yazılımı: Sitenin tamamını gezen bir SEO tarayıcısıyla durum kodlarını, yönlendirme zincirlerini, canonical ve noindex etiketlerini toplu görün. Search Console yalnız Google'ın gördüğünü raporlar; tarayıcı ise sitenin tamamını sizin gözünüzle listeler.

Kısaca: teknik SEO kontrol listesi

• Önemli sayfalar 200 dönüyor ve robots.txt ile engellenmemiş
• Dizinde olmaması gereken sayfalarda noindex var ve bu sayfalar robots.txt ile kapatılmamış
• Site haritasında yalnız 200 dönen standart adresler var, lastmod gerçek güncelleme tarihini gösteriyor
• Her sayfanın tek bir standart adresi var; kopyalar canonical ya da 301 ile bağlanmış
• Taşınan adresler zincir olmadan tek adımda yeni adrese gidiyor
• Menü ve iç bağlantılar `href` özellikli `<a>` öğesi
• Mobil sürüm masaüstüyle aynı ana içeriği taşıyor
• Search Console'da önemli sayfaların dizin dışı kalma nedenleri incelenmiş

Sitenizin teknik taramasını ve düzeltme planını birlikte çıkarmak isterseniz SEO hizmetimizi inceleyebilir, kendi durumunuz için bize ulaşabilirsiniz.